TẠI SAO BƠM CHẠY ĐÚNG CÔNG SUẤT NHƯNG LƯU LƯỢNG VẪN KHÔNG ĐẠT?

Trong thực tế vận hành hệ thống cấp nước và xử lý nước thải, không ít trường hợp bơm vẫn chạy bình thường, motor đủ công suất nhưng lưu lượng thực tế lại thấp hơn yêu cầu.

Nhiều người thường nghĩ rằng chỉ cần chọn bơm có công suất lớn hơn là sẽ giải quyết được vấn đề. Tuy nhiên, công suất motor không phải yếu tố duy nhất quyết định lưu lượng của bơm.

Để tìm đúng nguyên nhân, cần xem xét đồng thời lưu lượng, cột áp, đường ống, van và điều kiện vận hành.

1. Cột áp thực tế cao hơn so với tính toán

Mỗi chiếc bơm có một đường đặc tính Q-H, thể hiện mối quan hệ giữa:

• Q – Lưu lượng

• H – Cột áp

Khi hệ thống yêu cầu cột áp càng cao, lưu lượng mà bơm có thể cung cấp thường càng giảm.

Ví dụ, một bơm có thể đạt lưu lượng lớn ở cột áp thấp nhưng khi phải đẩy nước lên cao hơn hoặc qua đường ống có nhiều tổn thất, lưu lượng thực tế sẽ giảm.

Vì vậy, chọn bơm chỉ dựa trên kW/HP là chưa đủ.

2. Đường ống quá nhỏ hoặc quá dài

Đường ống có đường kính nhỏ sẽ làm tăng vận tốc dòng chảy và tổn thất áp suất.

Đường ống càng dài, càng nhiều co, cút, van và các điểm thay đổi hướng dòng thì tổn thất cột áp càng lớn.

Kết quả là:

Tổn thất đường ống tăng → cột áp hệ thống tăng → lưu lượng bơm giảm.

Do đó, khi kiểm tra lưu lượng thấp, cần xem xét cả hệ thống đường ống thay vì chỉ kiểm tra riêng máy bơm.

3. Van chưa mở hoàn toàn hoặc van bị nghẹt

Một nguyên nhân đơn giản nhưng khá thường gặp là van trên đường ống chưa mở hết.

Ngoài ra, van có thể bị:

• Kẹt.

• Đóng không hoàn toàn.

• Bám cặn.

• Hư cơ cấu đóng mở.

Đối với nước thải, chất rắn và rác cũng có thể tích tụ tại van hoặc đường ống, làm giảm tiết diện dòng chảy.

Kiểm tra van và đường ống là bước nên thực hiện trước khi kết luận bơm bị hỏng.

4. Cánh bơm bị mòn hoặc bị tắc

Sau thời gian vận hành, đặc biệt trong môi trường nước thải, cánh bơm có thể bị:

• Mài mòn.

• Bám cặn.

• Quấn rác/sợi.

• Kẹt vật thể.

• Hư hỏng do va đập.

Khi hình dạng hoặc tiết diện làm việc của cánh bơm thay đổi, khả năng tạo dòng của bơm cũng giảm.

Đây là lý do bơm vẫn chạy nhưng lưu lượng không còn đạt như ban đầu.

5. Bơm bị lọt khí hoặc điều kiện hút không phù hợp

Đối với một số hệ thống, đặc biệt là bơm trục ngang và bơm tự mồi, điều kiện đường hút có ảnh hưởng lớn đến khả năng vận hành.

Các vấn đề như:

• Đường hút bị hở.

• Mực nước quá thấp.

• Đường hút quá dài.

• Có nhiều điểm gấp khúc.

• Không khí lọt vào đường hút.

có thể khiến bơm không đạt hiệu suất thiết kế.

Nếu xuất hiện hiện tượng bơm chạy nhưng nước lên yếu, lưu lượng chập chờn hoặc có tiếng động bất thường, cần kiểm tra phía hút.

6. Motor đủ công suất nhưng bơm không làm việc đúng điểm thiết kế 

Đây là điểm nhiều người dễ nhầm.

Motor 15 kW không có nghĩa bơm chắc chắn đạt lưu lượng yêu cầu.

Motor chỉ cung cấp năng lượng cho bơm. Khả năng tạo lưu lượng và cột áp còn phụ thuộc vào:

• Thiết kế cánh bơm.

• Đường kính cánh.

• Tốc độ quay.

• Đặc tính thủy lực.

• Điểm làm việc của hệ thống.

Vì vậy, khi thay bơm, cần xác định Q và H yêu cầu trước, sau đó mới lựa chọn công suất motor phù hợp.

7. Kiểm tra 5 thông số trước khi kết luận “bơm yếu”

Khi lưu lượng thực tế không đạt, nên kiểm tra:

① Lưu lượng Q

Hệ thống cần bao nhiêu m³/h hoặc L/s?

② Cột áp H

Bơm phải đẩy nước lên cao bao nhiêu mét và vượt qua bao nhiêu tổn thất?

③ Đường kính và chiều dài đường ống

Kiểm tra kích thước ống, chiều dài và số lượng co/cút/van.

④ Tình trạng bơm

Kiểm tra cánh bơm, motor, phớt, vòng bi và tình trạng tắc nghẽn.

⑤ Điểm làm việc

Đối chiếu đường đặc tính Q-H của bơm với điều kiện thực tế của hệ thống.

ĐỪNG CHỈ NHÌN VÀO CÔNG SUẤT MOTOR ĐỂ CHỌN BƠM

Một chiếc bơm phù hợp không đơn giản là bơm có kW hoặc HP lớn.

Một lựa chọn đúng cần đảm bảo:

Đúng lưu lượng → đúng cột áp → đúng đặc tính nước → đúng điều kiện lắp đặt → đúng điểm làm việc.

Đây cũng là lý do khi thay thế hoặc nâng cấp bơm cho hệ thống xử lý nước thải, cần khảo sát thực tế trước khi đưa ra model.

HYDROTECH – GIẢI PHÁP BƠM CHO HỆ THỐNG NƯỚC VÀ NƯỚC THẢI

Hydrotech cung cấp nhiều dòng bơm phục vụ các ứng dụng khác nhau như:

• Bơm chìm nước thải

• Bơm chìm cánh cắt

• Bơm tự mồi

• Bơm trục ngang

• Bơm cấp nước

Tùy vào lưu lượng, cột áp, đặc tính nước và điều kiện lắp đặt, việc lựa chọn loại bơm phù hợp sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định và hạn chế tình trạng bơm chạy nhưng không đạt lưu lượng.

⇒Liên hệ Hydrotech để được tư vấn lựa chọn bơm theo Q-H và điều kiện vận hành thực tế của hệ thống.