Bể Sinh Học Nổi Bọt Bất Thường: Nguyên Nhân Nằm Ở Nước Thải Hay Thiết Bị?

Trong quá trình vận hành hệ thống xử lý nước thải, bọt xuất hiện trên bề mặt bể sinh học là hiện tượng khá phổ biến. Tuy nhiên, không phải loại bọt nào cũng bình thường.

Bọt xuất hiện nhiều, kéo dài hoặc thay đổi màu sắc có thể là dấu hiệu cho thấy hệ thống đang gặp vấn đề về tải lượng ô nhiễm, vi sinh, lượng oxy hòa tan hoặc thiết bị cấp khí.

Nếu không xác định đúng nguyên nhân, việc tăng hóa chất hoặc tăng công suất thiết bị một cách thiếu kiểm soát có thể khiến chi phí vận hành tăng nhưng hiệu quả xử lý không được cải thiện.

1. Bọt trắng xuất hiện nhiều – Có thể do đâu?

Bọt trắng, mịn và xuất hiện thành từng mảng trên bề mặt bể có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau.

Một số khả năng thường gặp:

• Nước thải đầu vào chứa chất hoạt động bề mặt hoặc chất tẩy rửa.

• Hệ thống đang trong giai đoạn khởi động, lượng bùn hoạt tính chưa ổn định.

• Tải lượng hữu cơ thay đổi đột ngột.

• Quá trình sục khí tạo ra lượng bọt lớn do đặc tính nước thải.

Vì vậy, không nên chỉ nhìn vào lượng bọt để kết luận ngay hệ thống đang gặp sự cố.

2. Bọt nâu hoặc bọt dày kéo dài – Cần kiểm tra kỹ hơn

Nếu bọt chuyển sang màu nâu, dày và khó tan, người vận hành nên kiểm tra đồng thời nhiều yếu tố:

• Nồng độ bùn hoạt tính.

• Tuổi bùn.

• Tải lượng hữu cơ.

• DO trong bể.

• Tình trạng tuần hoàn bùn.

• Hiệu quả cấp khí và khuấy trộn.

Đặc biệt, hiện tượng bọt ổn định kéo dài có thể liên quan đến sự phát triển bất thường của một số nhóm vi sinh trong bể sinh học.

Không nên xử lý bằng cách chỉ tăng máy thổi khí hoặc tăng hóa chất khi chưa xác định nguyên nhân.

3. Thiếu hoặc dư oxy cũng có thể làm hệ thống mất ổn định

DO là một trong những thông số quan trọng khi vận hành bể hiếu khí.

Nếu lượng oxy cung cấp không phù hợp, quá trình sinh học có thể bị ảnh hưởng. Trong khi đó, việc duy trì máy thổi khí hoạt động liên tục ở công suất cao cũng làm tăng đáng kể điện năng tiêu thụ.

Đây là lý do hệ thống nên được theo dõi DO thực tế trong bể, thay vì chỉ cài đặt máy thổi khí theo một thời gian cố định.

Cảm biến DO giúp người vận hành theo dõi lượng oxy hòa tan và có cơ sở để điều chỉnh quá trình cấp khí phù hợp với tình trạng thực tế của bể.

4. Đừng bỏ qua máy thổi khí và hệ thống phân phối khí

Khi bể sinh học có hiện tượng bất thường, máy thổi khí và hệ thống phân phối khí cũng cần được kiểm tra.

Một số vấn đề có thể gặp:

• Áp suất khí thay đổi.

• Lưu lượng khí không đủ.

• Đĩa phân phối khí bị nghẹt.

• Khí phân phối không đồng đều.

• Máy thổi khí hoạt động quá tải.

• Đường ống khí bị rò rỉ.

Nếu khí không được phân phối đồng đều, một số khu vực trong bể có thể thiếu oxy trong khi những khu vực khác lại được cấp khí quá mức.

5. Khuấy trộn không hiệu quả cũng ảnh hưởng đến bể sinh học

Ngoài cấp khí, khả năng khuấy trộn cũng rất quan trọng.

Máy khuấy giúp duy trì sự phân bố đồng đều của bùn và chất ô nhiễm trong bể. Nếu máy khuấy hoạt động không hiệu quả, bùn có thể lắng cục bộ hoặc tạo ra những vùng có điều kiện xử lý khác nhau trong cùng một bể.

Do đó, khi xuất hiện bọt bất thường, người vận hành nên kiểm tra cả:

Máy thổi khí → Hệ thống phân phối khí → Máy khuấy → DO → Bùn hoạt tính

thay vì chỉ tập trung vào một thiết bị.

6. Kiểm tra bằng thiết bị đo trước khi điều chỉnh hệ thống

Một trong những cách hạn chế xử lý sự cố theo cảm tính là theo dõi các thông số vận hành.

Tùy theo công nghệ, hệ thống có thể sử dụng:

• Cảm biến DO.

• Cảm biến pH.

• Cảm biến ORP.

• Đồng hồ đo lưu lượng.

• Thiết bị phân tích nước trực tuyến.

Dữ liệu đo được giúp người vận hành xác định hệ thống đang thiếu oxy, thay đổi tải lượng hay có dấu hiệu bất thường trong quá trình xử lý.

Hydrotech – Thiết bị đồng bộ cho hệ thống xử lý nước thải

Để hệ thống sinh học vận hành ổn định, việc lựa chọn thiết bị phù hợp với từng công đoạn là yếu tố quan trọng.

Hydrotech cung cấp các thiết bị phục vụ hệ thống xử lý nước và nước thải như:

Máy thổi khí – Máy khuấy – Bơm nước thải – Đĩa phân phối khí – Cảm biến DO/pH/ORP – Đồng hồ đo lưu lượng – Van điều khiển – Thiết bị phân tích nước.

Các thiết bị có thể được lựa chọn dựa trên lưu lượng, đặc tính nước thải, công nghệ xử lý và điều kiện vận hành thực tế của từng nhà máy.

Kết luận

Bọt trong bể sinh học không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với hệ thống đang gặp sự cố. Điều quan trọng là phải xác định nguyên nhân trước khi điều chỉnh thiết bị hoặc hóa chất.

Khi bể xuất hiện bọt bất thường, hãy bắt đầu kiểm tra từ:

Chất lượng nước đầu vào → DO → cấp khí → khuấy trộn → bùn hoạt tính → lưu lượng và tải lượng.

Kiểm soát tốt những yếu tố này không chỉ giúp hệ thống xử lý ổn định hơn mà còn hạn chế việc vận hành thiết bị quá mức và phát sinh chi phí không cần thiết.

Hydrotech đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc lựa chọn thiết bị bơm, cấp khí, khuấy trộn và đo lường phù hợp cho hệ thống xử lý nước thải.